Potas.html
 
| ca | de | en | es | fr | it | nl | no | pl | pt | ru | ro | fi | sv | tr | vo |


 

Ar - K - Ca
 
Na
K
Rb  
 
 

Dane ogólne
Nazwa, symbol, l.a.* Potas, K, 19
Własności metaliczne metal alkaliczny
Grupa, okres, blok 1 (IA), 4, s
Gęstość, twardość 856 kg/m3, 0,4
Wygląd
Kolor srebrzystobiały
Własności atomowe
Masa atomowa 39,0983 u
Promień atomowy (obl.) 220 (243) pm
Promień kowalencyjny 196 pm
Promień van der Waalsa 275 pm
Konfiguracja elektronowa Ar4s1
e- na poziom energetyczny 2, 8, 8, 1
Stopień utlenienia 1
Własności kwasowe tlenków silnie zasadowe
Struktura krystaliczna regularna przestrzennie

centrowana
Własności fizyczne
Stan skupienia stały
Temperatura topnienia 336,53 K (63,38 °C)
Temperatura wrzenia 1032 K (759°C)
Objętość molowa 45,94×10-6 m³/mol
Ciepło parowania 79,87 kJ/mol
Ciepło topnienia 2,334 kJ/mol
Ciśnienie pary nasyconej 1,06×10-4 Pa
Prędkość dźwięku 2000 m/s (293,15 K)
Pozostałe dane
Elektroujemność 0,82 (Pauling)
0,91 (Allred)
Ciepło właściwe 757 J/(kg*K)
Przewodność właściwa 13,9×106 S/m
Przewodność cieplna 102,4 W/(m*K)
I Potencjał jonizacyjny 418,8 kJ/mol
II Potencjał jonizacyjny 3052 kJ/mol
III Potencjał jonizacyjny 4420 kJ/mol
IV Potencjał jonizacyjny 5878 kJ/mol
V Potencjał jonizacyjny 7975 kJ/mol
VI Potencjał jonizacyjny 9590 kJ/mol
VII Potencjał jonizacyjny 11343 kJ/mol
VIII Potencjał jonizacyjny 14944 kJ/mol
IX Potencjał jonizacyjny 16963,7 kJ/mol
X Potencjał jonizacyjny 48610 kJ/mol

Najbardziej stabilne izotopy*
izotop wyst. o.p.r s.r. e.r. MeV p.r.
39K 93,26% stabilny izotop z 20 neutronami
40K 0,012% 1,277×109 lat β- 1,311 40Ca
41K 6,73% stabilny izotop z 22 neutronami
43K {syn.} 22,3 godz β-   43Ca

Tam, gdzie nie jest zaznaczone inaczej,
użyte są jednostki SI i warunki normalne.
*Wyjaśnienie skrótów:
l.a.=liczba atomowa
wyst.=występowanie w przyrodzie,
o.p.r.=okres połowicznego rozpadu,
s.r.=sposób rozpadu,
e.r.=energia rozpadu,
p.r.=produkt rozpadu

Potas (K, łac. kalium) - pierwiastek chemiczny z grupy metali alkalicznych w układzie okresowym.

Spis treści

edytuj Odkrycie

Został odkryty i wyodrębniony w 1807 r. przez sir H. Davy'ego. Jako pierwszy polską nazwę - potas - zaproponował Filip Walter.

edytuj Występowanie

Główne minerały to sylwin, sylwinit, karnalit, kainit, langbeinit i różne glinokrzemiany.

Trwałe izotopy to 39K oraz 41K. Ważnym nietrwałym izotopem jest 40K, z którego, zależnie od sposobu przemiany, powstaje 40Ar lub 40Ca.

edytuj Charakterystyka

Potas jest bardzo miękkim metalem, można go kroić nożem. Jest bardzo aktywnym pierwiastkiem, potencjał standardowy układu K+/K wynosi -2.93 V. W kontakcie z wodą i kwasami zapala się i często wybucha. Reaguje z alkoholami, wypierając z nich wodór, przy czym tworzą się alkoholany. O ile jego powierzchnia nie jest spasywowana (na powietrzu pokrywa się warstwą nadtlenku K2O2), w kontakcie z powietrzem, może się zapalić. Przechowuje się go w nafcie lub oleju parafinowym (najlepiej pod warstwą argonu).

Ważne związki potasu to tlenek potasu, nadtlenek potasu, wodorotlenek potasu, będący bardzo silną zasadą oraz wiele soli. Prawie wszystkie sole potasu są dobrze rozpuszczalne w wodzie. Do trudno rozpuszczalnych soli potasu należą: chloran(VII) (KClO4), heksachloroplatynian(IV) (K2[PtCl6) oraz wodorowinian (KHC4H4O6).

Potas tworzy także wodorek. Pierwiastek spalany w nadmiarze tlenu tworzy żółty ponadtlenek KO2, a w ozonie pomarańczowy ozonek KO3. Ważnym odczynnikiem chemicznym jest nadmanganian potasu.

Kationy K+ należą do V grupy kationów i barwią płomień na kolor różowo-fioletowy.

edytuj Znaczenie biologiczne

  • Bierze udział w przewodzeniu impulsów przez neuron
  • Podwyższa stopień uwodnienia koloidów komórkowych
  • Aktywator wielu enzymów

Niedobór u człowieka:

Niedobór u roślin:

Kationy potasu są głównymi jonami wewnątrzkomórkowymi i są konieczne do utrzymania potencjału czynnościowego błon komórkowych (patrz: znaczenie biologiczne pierwiastków).

edytuj Zobacz też

związki potasu

edytuj Bibliografia

edytuj Źródła drukowane

  • Jerzy Minczewski, Zygmunt Marczenko Chemia analityczna - 1 podstawy teoretyczne i analiza jakościowa (Wydawnictwo Naukowe PWN) Warszawa 2001 ISBN 83-01-13499-2
Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Potas
p • d • e
Pierwiastki chemiczne

(Ac) aktyn · (Am) ameryk · (Sb) antymon · (Ar) argon · (As) arsen · (At) astat · (N) azot · (Ba) bar · (Bk) berkel · (Be) beryl · (Bi) bizmut · (Bh) bohr · (B) bor · (Br) brom · (Ce) cer · (Cs) cez · (Cl) chlor · (Cr) chrom · (Sn) cyna · (Zn) cynk · (Zr) cyrkon · (Ds) darmsztadt · (Db) dubn · (Dy) dysproz · (Es) einstein · (Er) erb · (Eu) europ · (Fm) ferm · (F) fluor · (P) fosfor · (Fr) frans · (Gd) gadolin · (Ga) gal · (Ge) german · (Al) glin · (Hf) hafn · (Hs) has · (He) hel · (Ho) holm · (In) ind · (Ir) iryd · (Yb) iterb · (Y) itr · (I) jod · (Cd) kadm · (Cf) kaliforn · (Cm) kiur · (Co) kobalt · (Kr) krypton · (Si) krzem · (Xe) ksenon · (La) lantan · (Li) lit · (Lr) lorens · (Lu) lutet · (Mg) magnez · (Mn) mangan · (Mt) meitner · (Md) mendelew · (Cu) miedź · (Mo) molibden · (Nd) neodym · (Ne) neon · (Np) neptun · (Ni) nikiel · (Nb) niob · (No) nobel · (Pb) ołów · (Os) osm · (Pd) pallad · (Pt) platyna · (Pu) pluton · (Po) polon · (K) potas · (Pr) prazeodym · (Pm) promet · (Pa) protaktyn · (Ra) rad · (Rn) radon · (Re) ren · (Rh) rod · (Rg) roentgen · (Hg) rtęć · (Rb) rubid · (Ru) ruten · (Rf) rutherford · (Sm) samar · (Sg) seaborg · (Se) selen · (S) siarka · (Sc) skand · (Na) sód · (Ag) srebro · (Sr) stront · (Tl) tal · (Ta) tantal · (Tc) technet · (Te) tellur · (Tb) terb · (O) tlen · (Th) tor · (Tm) tul · (Ti) tytan · (Uub) ununbium · (Uuh) ununhexium · (Uuo) ununoctium · (Uup) ununpentium · (Uuq) ununquadium · (Uut) ununtrium · (U) uran · (V) wanad · (Ca) wapń · (C) węgiel · (H) wodór · (W) wolfram · (Au) złoto · (Fe) żelazo

Pierwiastki niezsyntezowane: (Uus) ununseptium · (Uue) ununennium · (Ubn) unbinilium · (Ubu) unbiunium · (Ubb) unbibium · (Ubt) unbitrium · (Ubq) unbiquadium · (Ubp) unbipentium · (Ubh) unbihexium (Ubs) unbiseptium

 
All Right Reserved © 2007, Designed by Stylish Blog.